Sinds 1 januari 2025 controleert de Belastingdienst weer actief op schijnzelfstandigheid. Hierdoor lopen zzp’ers en hun opdrachtgevers het risico dat er sprake is van een dienstverband. Biedt een BV bescherming tegen schijnzelfstandigheid?

Schijnzelfstandigheid

Drie criteria. Van schijnzelfstandigheid is sprake als een opdrachtgever iemand inhuurt als zzp’er (zelfstandige zonder personeel), maar er eigenlijk sprake is van loondienst. Om vast te stellen of er sprake is van schijnzelfstandigheid, zijn de hiernavolgende drie criteria van belang.

1. Gezag. Allereerst wordt gekeken of er sprake is van een gezagsverhouding. Krijgt de zelfstandige instructies over hoe en wanneer hij zijn werk moet doen?
2. Loon. Daarnaast wordt gekeken naar de beloning. Ontvangt de zelfstandige een vaste vergoeding die lijkt op salaris?
3. Persoonlijke arbeid. Tot slot wordt gekeken of er sprake is van persoonlijke arbeid. Kan de zelfstandige zich vrij laten vervangen door iemand anders of moet hij het werk zelf uitvoeren?

Dienstverband. Als er aan deze drie criteria wordt voldaan, kan de samenwerking worden gezien als een dienstverband. Het maakt hierbij niet uit dat er een overeenkomst van opdracht is afgesloten.

Risico’s

Deze schijnzelfstandigheid brengt risico’s met zich mee voor zowel de zzp’er als de opdrachtgever. De zzp’er kan de fiscale voordelen van het ondernemerschap verliezen, als blijkt dat hij eigenlijk in loondienst is. De opdrachtgever riskeert een naheffing van loonheffing, als er sprake blijkt te zijn van schijnzelfstandigheid.

Handhaving door Belastingdienst. In 2025 kijkt de Belastingdienst alleen nog maar naar het lopende jaar, tenzij er sprake is van kwaadwillendheid. Daarnaast gaat de Belastingdienst dit jaar ook nog geen boetes opleggen, maar wordt er eerst een waarschuwing afgegeven.

Werken via een BV

Om handhaving op schijnzelfstandigheid te voorkomen, hebben veel zelfstandigen hun rechtsvorm gewijzigd in een BV en kiezen veel startende zelfstandigen voor een BV in plaats van een eenmanszaak. Let op.  Deze rechtsvorm is geen vrijbrief tegen schijnzelfstandigheid.

Zelfstandige rechtspersoon. Een BV is een zelfstandige rechtspersoon. Hierdoor is het de BV die een overeenkomst sluit met de opdrachtgever in plaats van uzelf. Dit kan in de praktijk een zekere afstand creëren, waardoor dit de indruk kan geven dat er minder snel sprake kan zijn van schijnzelfstandigheid. Maar schijn bedriegt.

Beoordeling hetzelfde. De bescherming van een BV is echter beperkt. De Belastingdienst kijkt niet alleen naar de rechtsvorm, maar vooral naar de feitelijke omstandigheden van de samenwerking. De kernvraag blijft – ook als er sprake is van een BV – of er sprake is van een gezagsverhouding en er al dan niet persoonlijke arbeid wordt verricht tegen een loon. Dus ook als de werkzaamheden via de BV worden verricht, kan er nog steeds sprake zijn van een dienstverband.

Advies. Als u overweegt om als zelfstandige werkzaamheden te gaan verrichten, laat u vooraf dan eerst goed adviseren over welke rechtsvorm bij u past. Maar nog belangrijker: kijk goed naar hoe u in de praktijk gaat werken en onder welke voorwaarden u de opdracht gaat uitvoeren. Zo voorkomt u dat er sprake is van een dienstverband.

Een BV biedt geen bescherming tegen schijnzelfstandigheid. De Belastingdienst toetst – ook bij een BV – op eenzelfde wijze of er sprake is van een dienstverband en kijkt hierbij naar alle feiten en omstandigheden: is er sprake van een gezagsverhouding en wordt er al dan niet persoonlijke arbeid verricht tegen een loon?

Bron: Tips en advies